- Dù sao, đó cũng không còn là nơi để mình có thể trở về nữa.
Em gái nói vậy, chị gái nghe mà nước mắt chảy ròng ròng. Có thể nào như thế được không? Có cái gì đó không đúng, nhưng có cái gì đó lại chính là sự thật.
Nơi đó, nơi mà tận sâu trong trái tim mình – là NHÀ.
Đầu tiên là cái lề đường trước nhà – vẫn được gọi là sân.
Cái sân đã được bê tông hóa thành vỉa hè sạch đẹp gần hai chục năm rồi, nhưng nhớ nhất vẫn là lúc cái sân còn là sân cát, cát vàng nâu và mịn màn.
Chiều nào cũng có đứa bé gái cùng bạn bè trong xóm chơi cò-cò, nhảy dây hay bắn bi … ở đó. Đám bạn đó có anh Hải, chị Hồng, cu Ti, anh Bom, Miu, Na-Khe, Na-Tân, Na-Khẩn, bé Ly. Thỉnh thoảng có thêm mấy đứa xóm trên (đường Nguyễn Công Trứ) hay xóm nhà lá góp mặt. Hồi nào cũng um xùm, ồn ào từ sau giờ học chiều cho tới tối, tới khi người lớn kêu về ăn cơm, mà phải kêu mấy bận.
Trong cái đám đó, không biết bây giờ cu Ti lấy vợ chưa (cách đây mấy tháng thì vẫn chưa) và Na-Khẩn sắp lấy chồng, còn lại thì đều đã có con hoặc sắp có con cả rồi. (Khẩn là tên của ông ngoại tui, được ghép vô sau tên tui để phân biệt với mấy con Na còn lại. Không biết răng mà nhiều Na rứa nữa, sau này tui đi học còn bạn thêm nhiều bạn tên Na nữa. Bây giờ, sắp lấy chồng, thì chị chồng cũng tên Na 
, thế nên tui được Mẹ chồng gọi là Na-em, vì gọi là Châu thì lại trùng tên với Ba chồng. Híhí! 
)
Nhớ xa hơn nhiều chút nữa, chắc là hồi Na còn chạy lủm chủm, còn học trường mẫu giáo Minh An, hồi bên cái lề bên kia đường vẫn còn được mỗi nhà tận dụng làm không gian riêng.
Hồi đó nhà chị Hồng, nhà ngoại Miu thì nuôi heo, nhà ngoại Na thì làm vườn. Cái vườn bên kia đường đó, ông ngoại trồng đậu ván, đậu ngự để nấu chè, trồng lá lót, bù ngọt, mùng tơi… để nấu canh, trồng củ ngãi, củ bình tinh luộc ăn. Rồi có lúc ngoại trồng sắn dây nữa, để tới hè thì đào củ, rồi mài, rồi lọc, rồi phơi để pha uống.
Bây giờ, tự nhiên nhớ ơi là nhớ những lúc hai chị em nhỏ xíu rủ nhau chạy qua cái vườn đó, bức hột mùng tơi xanh xanh, tím tím vô chơi đồ hàng. Mỗi lần qua đường phải ngó trước ngó sau thiệt là kỹ mặc dù đường này chẳng mấy xe.
Nhớ mấy cái ô chơi cò-cò, mà có nhiều loại cò-cò. Cò-cò lẻ, cò-cò phe, cò-cò vuông, cò-cò thúc, cò-cò một rập-một cò… Canh một, canh hai, canh ba … canh tám, đi xoay ngược, mua đất, mua nhà… cho tới nào mua hết nhà là xong một ván.
À, có cái trò chi mà quên tên rồi. Hai đứa chơi thì quánh-tù-xì, nhiều đứa hơn thì hìm-pẩy (thiệt chẳng hiểu vì răng mà có cái tên như ri, nhưng nó có nghĩa là tay trắng-tay đen đó) để phân thắng thua. Đứa nào thắng thì được vạch xuống đất một vạch, cứ vạch đủ số vạch quy định rồi – gọi là xây nhà xong, thì sau đó sẽ làm-hầm, mua-đạn, lắp súng. Xong rồi thắng tiếp thì đem súng đạn đi bắn phá nhà đối phương, mỗi lần thắng là một phát đạn. Bắn đối phương mất hết nhà thì coi như là thắng. Mà bắn biết là làm gì không, là lấy tay chà tới chà lui trên đất để xóa đi cái hình đối phương vẽ xuống đất đó. Chơi trò ni thì tay nhớp ơi là nhớp, đen thui lui, đất không là đất. Rứa chớ đứa mô cũng thích bị nhớp tay hết. Chớ còn mình đang xây ngon trớn mà bị bắn thì thiệt đau khổ, phải xây lại hết, mà đứa nào được bắn thì cũng bắn cái súng của đối phương trước tiên để diệt trừ hậu họa.
Cuối cùng có ai biết chơi ni gọi là chơi cái chi hè?
Hìm-pẩy, quánh-tù-xì luôn là thủ tục trước bất cứ trò chơi nào, để còn biết đứa nào được chơi trước, đứa nào bị chơi sau, bắn bi hay nhảy dây cũng đều qua thủ tục này hết. Đó là chơi lẻ. Còn chơi phe (tức là phần làm 2 đội đấu với nhau) thì đầu tiên, sẽ là hai đứa chơi giỏi nhứt trong đám được chọn ra làm Mẹ. Rồi 2 đứa Mẹ đó quánh-tù-xì để bắt con, đứa nào thắng thì được lựa trước trong đám còn lại người cho phe mình, gọi là con. Như vậy là chỉ dành cho số người chơi là chẵn thôi hả? Không phải đâu, lẻ người vẫn chơi được, người còn lại cuối cùng đó, người mà 2 đứa Mẹ không đứa nào thêm bắt đó, sẽ là con Út của Mẹ nào quánh-tù-xì lần cuối thắng.
Tui hầu như chẳng bao giờ được làm Mẹ, nhưng cũng không bao giờ bị làm con Út. Hình như hồi nào cũng được làm con đầu hết (ý là được Mẹ chọn đầu tiên). Hồi đó, ngủ mơ cũng mơ thấy mình được làm Mẹ trong mấy trò chơi đó. Tức là phải chơi hay nhất nhì thì mới được, trong khi mình thì toàn đứng thứ 3, thứ 4.
Chơi nhảy dây, chơi bắn bi, rồi còn chơi liết dép nữa. Đủ thứ trò trên cái sân cát vàng nâu và mịn màn đó.
Trò chơi nhiều khi kết thúc vì người lớn kêu về tắm rửa, ăn cơm, nhiều khi kết thúc vì những trận cãi nhau, tranh chấp, phe này ăn gian, phe kia chơi dở … nhiều hơn là kết thúc vì đã phân định được thắng thua.
Nhớ cái lề đường!
